"Чиний өнгө аястай сайхан монгол хэл минь. Эрлэг өвөг дээдсийн минь өв их баялаг". 
-Б.Ринчен

Аз жаргал ба эрүүл мэндийн тухай алдартангуудын ишлэлүүд

Нийтлэл

"Адгуусан амьтанд биеийн жаргал чухал бол хүмүүст сэтгэлийн жаргал чухал. Бага зүйлээр ч болов сэтгэлээ хангаж чаддаг хүн бол аз жаргалтай."

Демокрит /Эртний Грекийн гүн ухаан судлаач, НТӨ 460-370/

"Аз жаргал бол эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүн. Тиймээс бие махбодоо өвчлүүлэхгүйн тулд маш их хичээн амьдрах хэрэгтэй."

Сэмюэл Смайлс /Шотландын зохиогч, 1812-1904/

"Аз жаргалд хүрэх эхний шат эрүүл мэнд, дараагийнх нь ажил хөдөлмөр. "

Сократ

"Аз жаргалтай амьдрах энгийн таван дүрэм:

  1. Зүрхээ үзэн ядалтаас чөлөөл
  2. Сэтгэлээ зовнилоос сулла
  3. Энгийнээр амьдар
  4. Илүүг өг
  5. Багыг хүлээ"

Хелен А.Келлер /Америкийн зохиолч, 1880-1968/

"Эрүүл мэнд гэдэг бол элбэг баян оюун билэг, цэцэн цэлмэг ой ухааны баяр баясгалан мөн. Эрүүл мэнд чиний гарт байна.

  • Биднийг хүрээлэн байгаа байгаль, ус, агаар, нар, салхи, зуны халуун, өвлийн жихүүн, цэцэг навчит хээр тал, сэрүүн сайхан ой хөвч, энэ бүгд бол эрүүл мэндийн эх булаг билээ. Байгалийн дунд л ажиллаж амьдарцгаа!
  • Нар гарахаас өмнө эртлэн босож бай. Зун цагт нар эрт гардаг ч гэлээ чи түүнээс урьтан босох ёстой. Тал хөндийгөөр явж, цэвэр агаараар амьсгалж, хүйтэн усаар гар нүүрээ угаа. Үүнийг ёстой л үлгэрт гардаг ид шидэт рашаан гэж бод.
  • Урган цэцэглэгч мод, цэцэгсийн анхилам үнэрээр бялхсан цэнгэг агаар бол эмчлэн эдгэрүүлэх эм билээ. Зуны турш цэнгэг агаараар амьсгалсан хэн боловч уушгины өвчнөөр өвчлөхгүй.
  • Нойрноос сэрмэгц босож, өглөөний гимнастик хийхийг мөрдлөг болгож дага.
  • Өглөө бүр хүйтэн усаар биеэ арчиж бай. Цөөрмийн усанд намар орой болтол орцгоо. Өвлийн цагт өвдгөө хүртэл цасаар халуу оргитол үр. Цасан дээгүүр хөл нүцгэн хэдэн минут явахаасаа ч бүү ай. Энэ нь биеийг чийрэгжүүлэгч сайн зүйл билээ.
  • Биеийн хөдөлмөр хийхгүй ганц өдөр ч бүү өнж. Хөдөлмөр бол бие сэтгэлийг хатуужуулдаг. Байнгын өдөр тутмын хөдөлмөрт л хүний урт удаан нас оршдог.
  • Нялх багаасаа эхлэн настан буурал болтлоо хөдөлмөрлөсөн хүн бие бялдар, сэтгэл санаа, оюун ухааны хувьд залуу хэвээр үлддэг.
  • Өдөрт бага насныхан дор хаяж 3-10 км хүртэл явган явж бай. Нуга тал, ой хөвчөөр зугаалдаг хэвшил тогтоо. Хэрвээ сургууль хүртэл чинь 2-3 км зайтай байгаад зам нь ойгоор дайрч явдаг бол ёстой чиний аз.
  • Тэсвэр хатуужил, өөрөө өөртөө итгэх итгэл, даруу төлөв байдал чамд хууль болог.
  • Хүүхэд ахуйдаа чихэрлэг зүйлийг бага идэж бай. Хоолны ширээний араас арай цадалгүй босож байх нь зохимжтой."

В.А.Сухомлинский /Сурган хүмүүжүүлэгч/

"Аливаа зүйлийг хэтрүүлж хэрэггүй:

  • Ууж битгий хэтрүүл
  • Унтаж битгий хэтрүүл
  • Уурлаж битгий хэтрүүл
  • Энэ жишгээр л амьдарвал залуугаараа байгаад байна."

Г.Хайдав /Хөдөлмөрийн баатар, ардын жүжигчин/

Сэтгэгдэл бичих