Демокрит /Эртний Грекийн гүн ухаан судлаач, НТӨ 460-370/

Аз жаргал бол эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүн. Тиймээс бие махбодоо өвчлүүлэхгүйн тулд маш их хичээн амьдрах хэрэгтэй.

Сэмюэл Смайлс /Шотландын зохиогч, 1812-1904/

Аз жаргалд хүрэх эхний шат эрүүл мэнд, дараагийнх нь ажил хөдөлмөр.

Сократ

Аз жаргалтай амьдрах энгийн таван дүрэм:

1. Зүрхээ үзэн ядалтаас чөлөөл
2. Сэтгэлээ зовнилоос сулла
3. Энгийнээр амьдар
4. Илүүг өг
5. Багыг хүлээ

Хелен А.Келлер /Америкийн зохиолч, 1880-1968/

• Эрүүл мэнд гэдэг бол элбэг баян оюун билэг, цэцэн цэлмэг ой ухааны баяр баясгалан мөн. Эрүүл мэнд чиний гарт байна.
• Биднийг хүрээлэн байгаа байгаль, ус, агаар, нар, салхи, зуны халуун, өвлийн жихүүн, цэцэг навчит хээр тал, сэрүүн сайхан ой хөвч, энэ бүгд бол эрүүл мэндийн эх булаг билээ. Байгалийн дунд л ажиллаж амьдарцгаа!
• Нар гарахаас өмнө эртлэн босож бай. Зун цагт нар эрт гардаг ч гэлээ чи түүнээс урьтан босох ёстой. Тал хөндийгөөр явж, цэвэр агаараар амьсгалж, хүйтэн усаар гар нүүрээ угаа. Үүнийг ёстой л үлгэрт гардаг ид шидэт рашаан гэж бод.
• Урган цэцэглэгч мод, цэцэгсийн анхилам үнэрээр бялхсан цэнгэг агаар бол эмчлэн эдгэрүүлэх эм билээ. Зуны турш цэнгэг агаараар амьсгалсан хэн боловч уушгины өвчнөөр өвчлөхгүй.
• Нойрноос сэрмэгц босож, өглөөний гимнастик хийхийг мөрдлөг болгож дага.
• Өглөө бүр хүйтэн усаар биеэ арчиж бай. Цөөрмийн усанд намар орой болтол орцгоо. Өвлийн цагт өвдгөө хүртэл цасаар халуу оргитол үр. Цасан дээгүүр хөл нүцгэн хэдэн минут явахаасаа ч бүү ай. Энэ нь биеийг чийрэгжүүлэгч сайн зүйл билээ.
• Биеийн хөдөлмөр хийхгүй ганц өдөр ч бүү өнж. Хөдөлмөр бол бие сэтгэлийг хатуужуулдаг. Байнгын өдөр тутмын хөдөлмөрт л хүний урт удаан нас оршдог.
• Нялх багаасаа эхлэн настан буурал болтлоо хөдөлмөрлөсөн хүн бие бялдар, сэтгэл санаа, оюун ухааны хувьд залуу хэвээр үлддэг.
• Өдөрт бага насныхан дор хаяж 3-10 км хүртэл явган явж бай. Нуга тал, ой хөвчөөр зугаалдаг хэвшил тогтоо. Хэрвээ сургууль хүртэл чинь 2-3 км зайтай байгаад зам нь ойгоор дайрч явдаг бол ёстой чиний аз.
• Тэсвэр хатуужил, өөрөө өөртөө итгэх итгэл, даруу төлөв байдал чамд хууль болог.
• Хүүхэд ахуйдаа чихэрлэг зүйлийг бага идэж бай. Хоолны ширээний араас арай цадалгүй босож байх нь зохимжтой.

В.А.Сухомлинский /Сурган хүмүүжүүлэгч/

Аливаа зүйлийг хэтрүүлж хэрэггүй:

• Ууж битгий хэтрүүл
• Унтаж битгий хэтрүүл
• Уурлаж битгий хэтрүүл

гэсэн жишгээр л амьдарвал залуугаараа байгаад байна.

Г.Хайдав /Хөдөлмөрийн баатар, ардын жүжигчин/

Аливаа хүн аз жаргалтай байхын тулд:

• Хөрөнгө мөнгөтэй байх
• Сайхан хоол иддэг байх
• Эрүүл ходоодтой байх

гэсэн гурван үндсэн нөхцөлөөр зайлшгүй хангагдсан байх ёстой.

Ж.Ж.Руссо

Амь насаа сүмбэр уул мэт бататгаад
Ариун хишгээ далай мэт арвижуулаад
Аливаа санасан хэрэг үйлсээ бүтээгээд
Амар сайхан жаргая.

Ноён хутагт Д.Данзанравжаа

Амьдарна гэдэг амьсгалахын нэр биш, ажиллаж бүтээхийн нэр юм. Оймс илүү элээснээр биш, амьдралыг илүү амталж мэдэрснээрээ хүн урт удаан амьдардаг.

Ж.Ж.Руссо

Амьдрал богинохон, түүнийг сайхан өнгөрөөх хэрэгтэй.

А.П.Чехов

Амьдрал бол уул юм. Бид удаан авирч, түргэн урууддаг.

Ги де Мопассан

Амьдрал бүхнийг тэнцүүлдэг бол үхэл авьяастныг тодруулдаг. Амьдралыг аз жаргалтай өнгөрүүлэхийн тулд дуртай ажлаа хийх хэрэгтэй. Тэгвэл чамд өөрийгөө жаргалтай байна уу, үгүй юу гэдгийг бодох зав гарахгүй.

Ж.Бернард Шоу /Ирландын зохиолч, 1925 оны Нобелийн шагналт, 1856-1950/

Амьдралд бий болгосон энэ их эд хөрөнгийг би өөртэйгөө цуг авч явж чадахгүй. Зөвхөн хайртай хүмүүсээс минь надад үлдээсэн тэр сайхан дурсамжуудыг авч явж чадна. Би амьдралаа эргэн харахад олж болох бүх зүйл, нэр хүнд, эд баялгийг олсон боловч бүх зүйлээ алдсан байлаа. Тэр нь юугаар ч сольшгүй, юугаар ч үнэлшгүй эрүүл мэнд минь.

Стив Жовс /«Apple» компанийг үүсгэн байгуулагч/

Амьдралыг амар амгалан гэж ойлгож болохгүй. Амьдрал хэзээ ч амар амгалан байгаагүй, тийм болох ч үгүй. Үнэндээ үймээн самуун, эмх замбараагүй байдал. Болоод өнгөрсөн үйл явдал бол амьдрал. Болох зүйл болдогоороо болсон гээд ойлгочих. Ер нь ч тэгээд өндөг шиг өөгүй амьдралаар амьдраад хүн аз жаргалтай болдоггүй - Цаанаасаа зовлонгийн дундуур туучин гарах зориулттай амьтан учраас.

Хүн угаас тайван байж чаддаггүй амьтан. Оюун санаа нь үргэлж бүтэн идэвхжилттэй, бужигнаантай. Дотоод ертөнц нь сорилтыг давахад бэлэн, дасан зохицоход бэлэн, хөгжихөд бэлэн, чинэрсэн байдалтай байдаг. Гэтэл гадаад ертөнцөд нь юу ч тохиолдохгүй үед тэр хоёр хоорондоо хамт зохицон оршин тогтнож чаддаггүй - Үр дүнд нь стресс, сэтгэлийн хямрал.

Муу дурсамжууд хүнийг өөрчилдөг. Тэр чамайг заавал өөрчилнө, эсэргүүцэх хэрэггүй. Тэдгээрийг бараг өдөр бүр бодож шанална гэдэг нь тэдгээр дурсамжууд чамайг өөрчлөхийг оролдож байна гэсэн үг. Өнөөдрийн чи бол өнгөрсөн үйл явдлуудын бүтээл. Хэн ч цэмцгэр өнгөрсөнтэй байдаггүй. Хэлж ярьдаггүй л болохоос бүгд эрээн бараан дурсамжтай - Гээд юу ч болоогүй мэт амьдарцгаадаг (тэгэхээс ч өөр яахав). Тэдгээр эвгүй дурсамжуудад цочирдоод буй эд эсүүдийнхээ учрыг олох хэрэгтэй - Тэдгээрээ устгаж байж л тайвшрах байх даа. Дурсамж хичнээн муухай байлаа ч, тэр бол амьдралд байдаг л зүйл - Нэгэнт тэр тохиолдсон бол тэр байдаг л зүйл гэсэн үг. Нэгэнт байдаг зүйлийг яалтай билээ.

Гоо сайхан бидэнд итгэл найдвар төрүүлдэг, гэвч яаж ч гоёж чимээд амьдрал өөрийнхөө төлөвийг өөрчилдөггүй. Энэ утгаараа зарим сэтгэгчид "гоо сайхан хуурамч" гэдэг. Энэ бол гутранги үзэл. Хүн амьдралаа хэвийн үргэлжлүүлэхийн тулд тодорхой хэмжээнд "хуурамч" байхаас өөр замгүй, үгүй бол галзуурна биз дээ.

Амьдрал донтолт дээр тогтдог. Донтолт олон янз: Урлаг, гоо сайхан, цай, кофе, тамхи, архи, секс... гээд цаашаа амтат хоол, ресторан, зугаа цэнгэл, харилцаа, сошиал, тоглоом, үйлчилгээ, тэгээд мэдээж мөнгө. Хүний амьдрал тэр чигээрээ донтолт. Эдгээр донтолтуудыг аваад хаячихвал амьдрал тэсэхийн аргагүй уйтгартай - Тэр ямар ч утга учиргүй болно.